Normal Mod | Çizgisel Mod

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:18 PM

Oruç tutarken kilo vermenin formülü

Pek çok kişi Ramazan'da şişmanladığından yakınıyor. Bilinçsizce yapılan beslenme hataları, gün boyu bir şey yenmemesine rağmen kilo aldırıyor. İftar ve sahur mönülerinde uzmanların önerilerine kulak verirseniz, Ramazan'dan zayıflamış olarak çıkabilirsiniz

Oruç da bir diyet midir?

Diyeti aç kalmak olarak düşünürseniz, aslında orucun ta kendisidir. Ama ne oruç ne de diyet, aç kalmak değildir. Bir tanesi bedenin terbiyesi ve doğru beslenme alışkanlığını edinmek, diğeri ise ruhun terbiyesi ve bununla açların halinden anlamak. Eğer bu perspektiften bakarsak, sonuçta Ramazan bittiğinde hem doğru beslenmemizden ödün vermemiş oluyoruz hem de dini görevimizi yerine getirmiş oluyoruz.

Oruç tutarken kilo verilebilir mi?

Tabii ki oruç tutarken kilo vermek mümkün. Ama şu çok önemli, hiçbir şekilde orucu kilo vermek amacıyla tutmamak gerekli. Eğer bir diyet programı uyguluyorsanız ve bu diyet programına devam ediyorsanız, Ramazan bunu sekteye uğratıcı bir dönem değildir. Ama oruç tutmak sadece kilo vermek amacı taşırsa, başarılı olunmayabilir. Çünkü bu düşünce beraberinde bir dizi beslenme hatasını da getirebilir.

Neden oruç tutanlar kilo almaya meyilli olurlar?

İftarda çok yiyip yine aynı rutini sahura kadar sürdürenler, Ramazan'dan fazla kilo ile çıkarlar. Hiç yemediği yiyecekleri Ramazan'da yiyenler, şekere düşkün olmadığı halde dönemsel olarak şeker tüketimini artıranlar, yine bir ay sonunda ek kilo elde ederler. Bunların hepsi de direkt olarak Ramazan'da kilo almaya neden oluyor.

Ramazan'da nasıl sağlıklı beslenilir?

Mutlaka sahura kalkılması gerekiyor. Sahur bir kahvaltı öğünü gibi düşünülmeli. Bu öğünde, kahvaltıda yer alan hafif ve gün içinde enerji veren yiyecekler tüketilmeli. Tok tutsun diye, kesinlikle; kızartma, ağır hamur işleri, yüksek kalorili yiyecekler ve yağlı etler tüketilmemeli. İftar ise öğlen yemeği gibi olmalı. Tek bir öğünde bütün gün yenmesi gerekenleri tüketmek yerine, iftar mönüsü ikiye bölünmeli. Mutlaka su ile oruç açılmalı. Ardından, başlangıç için pidenin sekizde biri, yani bir dilim ekmeğe eşdeğer kısmı ile iftariyeliklerden azar azar yenmeli. Devamında, hafif bir çorba ve minik bir salata porsiyonu ile öğün tamamlanmalı. Kişi, bir davetteyse tüm yiyeceklerden çok az miktarda ve bol bol çiğneyerek yemeli. Ardından, üç hatta üç buçuk saat sonrası sebze yemeği ve yoğurt yenmeli.

Tokluk hissini artıracak gıdalar hangileri?

Yüksek posalı, kepekli gıdalar çok daha fazla tok tutar. Bu nedenle, iftarda ve sahurda kepekli yiyeceklere ağırlık verilebilir. Sıvı oranı yüksek gıdalar da önemlidir. Çorba, sebze ve yoğurt gibi besinler, sağlıklı sandöviçler, Ramazan boyunca tüketilebilir.

Oruç tutarken yapılan beslenme hataları neler?

Gün boyu hiçbir şey yemeden, tek bir öğün yemek en büyük hatalardan biri. Gazlı içeceklerle orucu açmak, kızartma ve tatlılara ağırlık vermek, uzun saatler aç kalmanın sanki çok fazla yemek yeme hakkını doğurduğunu düşünmek, bütün gün ne yemeliyim diye plan yapmak ise diğer yanlışlar.

Ramazan'da sizce yasaklı gıdalar var mı?

Kişiyi çok susatacak salamura gıdalar, hamur tatlıları, şarküteri, yağlı etler, çok fazla miktarda kuru yemiş ve ağır meyve şerbetleri önermiyorum. Bazı insanlar iftardan sonra ya da sahurda hiçbir şey içmeyip, şerbet ya da komposto içiyorlar. Bunu asla önermiyorum. Aynı şekilde, Ramazan boyunca gazlı içeceklerden kaçınmak gerekli.

Neden Ramazan'da daha fazla tatlı yemek isteriz?

Eğer yeme sistemini tek bir öğüne düşürürsek, 18.30'a kadar bütün gün aç kalındığında insülin çok fazla salgılanıyor. İnsülinin fazla salınımı şekerin düşmesine neden oluyor. Şeker düşüklüğü ise ister istemez şeker yemeye itiyor. Bu nedenle aç kalınan süreyi en aza indirmek; sahura kalkıp, sahurla iftar arasındaki süreyi azaltmak gerekli.

İftar sonrası yeme krizine karşı ne yapılabilir?

Kişi yeme krizine girerse, hemen bir bardak su içmeli. Hızlı yenen yemek var olan mide hastalığının artmasına, yoksa da başlamasına yol açar. İftar yemeğini yavaş yemek de doymayı sağlar.

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:18 PM

Tatlılara saldırmayın

İftardan sonra canınız tatlı çekebilir. Ancak birbirinden lezzetli tatlılara saldırmadan önce bir kez daha düşünün ve uzmanlara kulak verin
İftar sonrası güzel bir tatlıya ne dersiniz? Evet demeden önce şunu da bilmelisiniz ki, şekerli besinlerin aşırı tüketilmesi, insülin salgısını artırarak şekerin düşmesine neden olur, şeker düşüklüğü hisseden kişi de tekrar yemek yeme ihtiyacı duyar. Bu da hem kilo almaya neden olabilir, hem de diyabet açısından risk altında olan kişilerin diyabetini ortaya çıkarabilir.

PEKİ NE YAPMALIYIZ?

Prof. Dr. Emel Alphan ''meyve yemeyi ihmal etmemek, tatlı olarak da aşırı kalori alımını önlemek ve günlük kalsiyum ihtiyacını karşılayabilmek için tatlandırıcılarla yapılmış sütlü hafif tatlıları (sütlaç, muhallebi, ramazana özel bir tatlı olan güllaç vb.) tercih etmek gerekir'' diyor.

OKUL ÇAĞINDA ORUÇ TUTMAK SAĞLIKLI DEĞİL

Okul çağındaki çocukların hızlı büyüme ve gelişme nedeniyle enerji, protein, vitamin ve mineral gereksinimleri yetişkinlere göre daha fazladır. Besinlerin, en az üç ana öğünde dengeli bir şekilde alınması çok önemlidir. Ramazanda öğün sayısının düşmesi, oruçlu çocuk ve gençlerin fiziksel gelişimini ve vücut metabolizmasını olumsuz etkileyebilir. Oruç tutan öğrencilerde, özellikle öğleden sonraki derslerde kan şekerinin düşmesi ve enerji eksikliğine bağlı olarak yorgunluk, halsizlik, dikkat azalması, algılamada zorluk, uykuya eğilim, baş ağrısı, baş dönmesi, üşüme-terleme ve tansiyon düşmesi gibi çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Dikkat azalması ve yorgunluk hissi öğrencinin derse ilgisini azaltarak, okul başarısını olumsuz etkiler. Prof. Dr. Emel Alphan ''Ramazan ayında oruç tutmak isteyen çocuk ve gençlerimizin bu metabolik değişiklikleri ve okul başarılarının etkileneceğini bilmeleri ve bu konuda kendi kararlarını vermeleri yerinde olacaktır. Oruç tutmak isteyenlerin ise mutlaka sahura kalkmaları dengeli beslenmeleri gerekir'' diyor.

RAMAZANA ÖZEL HAFİF SÜTLAÇ TARİFİ

Pİrİncİ yıkayın, az suda suyunu çekip yumuşak hale gelinceye kadar haşlayın. Nişastayı su ile ezin, tuzu ilave edip karıştırın. Kaynayan süte, suda ezilmiş nişastayı yavaş yavaş ilave ederek karıştırın. Haşlanmış pirinci ilave edip karıştırın, pişirmeye devam edin. Sütlacı ateşten alın, tatlandırıcıyı ilave ederek, karıştırın. Kaselere boşaltın.

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:19 PM

İftar ve sahur arası bol sıvı alın

Gün boyu açlıkla birlikte yavaşlayan metabolizmanız, iftardan sonra üşümenize neden olur. Bu nedenle bir kase çorba, ısınmanızı ve rahatlamanızı sağlar. İftar ve sahur arasında geçen sürede bol bol sıvı tüketmelisiniz

Acıbadem Hastanesi Kadıköy Beslenme ve Diyet Uzmanı Fatoş Özcan, sağlıklı ramazan sofralarıyla ilgili bilgiler verdi.

Sağlıklı beslenmenin ana kriterleri nelerdir?

Oruç tutan veya tutmayan herkes, sağlıklı ve kaliteli yaşamak için sağlıklı beslenmeli. Yeterli ve dengeli beslenme de sağlıklı olmanın ilk şartı. Sağlıklı beslenmenin ana kriterleri ise şöyledir: Tüm besin gruplarından bir arada yemek, yavaş ve iyi çiğnemek, az ve sık yemek, lif alımı için sebze ve meyveleri mutlaka tüketmek, yağı yeterli miktarda ve daha çok doymamış yağlardan tercih etmek, günlük 1.5-2 lt su içmek, kepekli, yulaflı tahıl ürünleri, bulgur ve kuru baklagilleri diyetimize mutlaka katmak ve yeterli oranda protein alımına dikkat etmek.

Sahurda beslenmede nelere dikkat etmeliyiz?

Sahur özellikle kişiyi oruca hazırlayan özel bir öğün. Sahur ile iftar arasındaki uzun açlık döneminin yan etkilerini bu öğünü zamanında yiyerek atlatabiliriz. Sahur yerine yatmadan önce yemek veya hiç yememek; hem besin öğelerinin yeterince alınmasını engeller hem de sindirim sisteminin fonksiyonlarını bozarak reflü, gastrit, ülser vb. hastalıkların tetikleyicisi olur.

MUTLAKA ÇORBA İÇİN!

Sahurda hangi yemekleri tercih etmeliyiz?

Sahurda susamaya neden olmayacak az tuz ve yağ içerikli, hafif, bol lifli, kızartma ve kavurma gibi yağlı yiyeceklerin olmadığı kahvaltıya dayalı yiyecekler veya makarna, akşamdan kalan et yemeği, çorba ve şeker yerine pekmezle tatlandırılmış kan yapıcı, kalsiyum içerikli kompostolar, taze meyveler tercih edilebilir.

İftar sonrası beslenmede nelere dikkat edilmelidir?

İftar da oruç açılırken su, zeytin, peynir veya hurma gibi yiyeceklerden birer parça alınıp, daha sonra bir çorba ile devam edilebilir. Gün boyu açlıkla birlikte yavaşlayan metabolizma kişinin üşümesine neden olur. Bu çorba kişinin ısınmasını ve rahatlamasını sağlayacaktır. Daha sonra yine ağır olmayacak sebze, ızgara ve salata gibi yiyecekler az miktarlarda yenerek iftar yemeği tamamlanabilir. Bu döneme ait bir gıda olan ramazan pidesinin lezzeti tartışılmaz. Ancak pideler tam buğday, çavdar veya yulaf unundan yapılmadıkları için doygunluk sağlama, kan şekeri kontrolü ve kan yağlarını düşürücü özellikler içermez. Lezzetiyle daha fazla miktarda yendiği için; kilonun hızla artmasına da neden olacağından 1-2 dilim ekmek değişimi kadar yenmesine özen gösterilmelidir.

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:19 PM

Sahur reflüsünden korunun

Oruçluyken iftarda yüksek kalorili ve yağlı yiyeceklerden kaçınmak reflü olasılığını azaltır. Sahurda hafif yiyecekler yemek ve yedikten sonra hemen yatmamak da gece reflüyü önler. Ramazanda kilo alınmaması, sıkı giysiler giyilmemesi ve gerektiğinde yatak başının yükseltilmesi de kişiyi reflüden koruyucu önlemlerdir

Bakırköy Acıbadem Hastanesi Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Murat Saruç, reflü hastalığı hakkında genel bilgiler vererek, hastaların nelere dikkat etmeleri gerektiğini anlattı.

Ramazanda toplumda sık rastlanan reflü hastalığında bir artış görülür mü? Bunun nedeni nedir?
Son dönemde adından sıkça söz edilen reflü hastalığı, midedeki asit ve gıdaların yemek borusuna geri gelmesi, burada tahrişe ve göğüs arkasında yanma gibi şikayetlere neden olması şeklinde tanımlanıyor. Toplumumuzda normal zamanlarda da sık olarak gözlenen bu durum ramazan ayında artıyor. Bunun en önemli nedeni ise, uzun süren açlık sonrası, dikkatsizce yüksek kalorili ve fazla miktarda yiyecek yenmesidir. Ayrıca; sahurda yemek yendikten sonra hemen yatılması da zararlıdır. Yatar pozisyonda yiyeceklerin mideden yemek borusuna geri gelmesi kolaylaşmaktadır. Bu faktörler, ramazanda şiddetli reflü şikayetlerinin görülmesine yol açar.

YEMEK BORUSU ALARMI
Reflü hastaları ramazan ayında iftar ve sahurda nelere dikkat etmeli? Daha önceden reflü tanısı konulmuş olan hastaların, ramazan ayı öncesi gastroenterologları ile görüşmeleri, yeni öneri ve ilaç değişikliklerini öğrenmeleri gerekmektedir. İftarda yüksek kalorili ve yağlı yiyeceklerden kaçınmak, reflü olasılığını azaltacaktır. Ayrıca, sahurda hafif yiyecekler yemek ve yemek yedikten sonra hemen yatmamak gece reflüyü önleyecektir. Sigara ve alkol alınmaması, çikolota, kahve, biberli ve yağlı baharatlı yiyeceklerden uzak durulması önemli yarar sağlar. Ramazan süresince kilo alınmaması, sıkı giysiler giyilmemesi ve gerektiğinde yatak başının yükseltilmesi de koruyucu önlemlerdir. Yemek borusunun önemli sorunlarından biri de; uzun süren açlık sonrası iştahla hızlı, iyi çiğnenmeden yemek yenirken büyük et veya kemik parçalarının yemek borusuna takılmasıdır. Bu durumda, başka bir şey yemeye ya da içmeye çalışmadan hastaneye başvurmak gereklidir. Endoskopi yardımıyla bu tür tıkanıklıklar kolaylıkla açılabilmektedir.

Ramazan süresince mide hastalıkları olanlar nelere dikkat etmeli?
Ülser hastalığı da çok sık görülmektedir. Ramazan süresince uzun süren açlık, midenin ve oniki parmak bağırsağının daha uzun süre mide asitiyle karşı karşıya kalmasına neden olur. Ancak, oruç tutanlarda mide ve oniki parmak bağırsağında ülser sıklığında artma olup olmadığı bilinmemektedir.

ASPİRİNE DİKKAT! Öncesinde mide şikayetleri olan, daha önce mide ülseri veya kanaması geçirmiş olan kişiler, oruç tutmaya başlamadan önce mutlaka bir gastroenterolog ile görüşmelidirler. Oruç tutup tutmamalarına doktor yapacağı bazı incelemeler sonrası karar verecektir. Bu tür kontrollerin yapılmadığı durumlarda; oruç tutulması ciddi mide ve on iki parmak bağırsağı kanamalarına neden olabilir ve istenmeyen sonuçlar ortaya çıkabilir. Doktorunuz gerekli ilaç ve diyet önerileriyle oruç tutmanıza izin verebilir. Ramazan ayı süresince ağrı kesicilerin ve aspirinin kullanımına da özen göstermelisiniz. Zaten mide için oldukça zararlı olan bu ilaçların doktor önerisi olmadan kullanımı; oruç sırasında tehlikeli kanama ve mide delinmelerine neden olabilir. Gerekli olduğunda ağrı kesicilerin doktor kontrolünde verilen mide koruyucu proton pompası inhibitörü grubundan ilaçlarla kullanılması doğru bir yaklaşımdır.

Ramazan ayında hazımsızlığı önlemek için ne yapılmalı?
Rahatsız olmamak için dengeli beslenmeye, gerekli tüm besin öğelerinden az miktarlarda yemeğe ve iftar ile sahur arasına yatmadan iki saat kadar öncesine küçük bir ara öğün sıkıştırmaya dikkat etmek gerekir.

Ramazanda yenilenen yüksek kalorili yemekler karaciğerimizi nasıl etkiler? Kronik karaciğer hastalığı olan kişiler nelere dikkat etmelidir?
Ramazanda uzun süre açlığa rağmen iftar ve sahurda yediğimiz lezzetli, özenle hazırlanmış yüksek kalorili hamur işleri ve tatlılar nedeniyle çoğumuz kilo alırız. Bu kısa süre içinde, vücut ağırlığımızda ortaya çıkan bu artış karaciğerde yağlanmaya yol açar. Yüksek karbonhidratlı beslenme, insülin kan seviyemizi yükseltmekte bu da karaciğerde daha kolay yağ birikime neden olmaktadır. Kronik karaciğer hastaları (hepatit), oruca başlamadan önce doktora kontrol olmalıdır.

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:20 PM

Açlık ve susuzluk strese yol açıyor!

Her insan, açlıktan ve susuzluktan farklı oranlarda etkilenir. Ancak uzun süren açlık ve susuzluk; kişilerde pekçok psikiyatrik rahatsızlığın ortaya çıkmasını ya da ilerlemesini sağlayacaktır

Memorial Hastanesi Psikiyatri Bölümü'nden Uzm. Dr. Cem Hızlan, uzun süreli açlığın psikiyatrik rahatsızlığı olan kişileri etkilediğini söyledi.

* Gün boyu yaşanan açlık, strese ve gerginliğe yol açar mı?
Ramazan ayıyla birlikte psikiyatrik problemlerin sıklığının ve şiddetinin nasıl değiştiğini ele almadan önce, açlığın genel olarak metabolizma üzerindeki etkilerini ele almamız gerekir. Stres ya da Türkçe tanımıyla 'gerginlik' özellikle ruhsal olgular için kullanıla gelir. Ancak organizma için sorun yaratabilecek her şey dolaylı olarak gerginlik de yaratır. Organizma kendisi için uygun koşullardan uzaklaştığı oranda fiziksel ve ruhsal olarak gerginliğin belirtilerini de hissetmeye başlar. Böyle düşünüldüğünde pek çok fiziksel etki, ruhsal bir içerik barındırmasa da gerginliğe (strese) yol açar. Dikkat edelim, hava soğuk olmasa bile gergin olduğumuz zamanlarda bu belirtilerin çoğunu zaten yaşarız. Örnek ne olursa olsun, uygunsuz koşullarda kalmaya zorlandığımız sürece hep benzeri belirtiler ortaya çıkar.

ŞİDDETLENEBİLİR
* Psikiyatrik rahatsızlığı olanlar oruç tutmaktan etkilenebilir mi?
Açlık ve susuzluk da organizma için gerginlik yaratacak faktörlerdir. Açlık ve susuzluk uzadığı oranda; gerginlik hissi ve bunun fiziksel ve ruhsal belirtileri kaçınılmaz olarak hissedilmeye başlar. Organizma için olağan olan koşullardan uzaklaştığınız oranda; organizma da söz konusu belirtileri şiddetlendirerek daha yoğun uyaranlar göndermeye başlar. Yeterince uzun süre aç ve susuz kalırsanız çok gergin (stresli) hissetmeniz de kaçınılmazdır. Bu bilgiler, oruç tutmanın psikiyatrik rahatsızlıkları nasıl etkileyeceği konusunda bize yol gösterir. Açlık ve susuzluk anksieteyi uyaran bir faktör olduğuna göre anksiete bozukluklarının oruç tutan insanlarda şiddetleneceğini öngörebiliriz. Duygulanım (depresif durum gibi) bellek fonksiyonlarını ilgilendiren bozukluklar (bunamalar gibi), bilişsel durumun (şizofreni gibi) etkilendiği tüm bozukluklar genel gerginlik düzeyine bağlı olarak belirtilerini şiddetlendirir. Özetle; uzun süren açlık ve susuzluk pek çok psikiyatrik rahatsızlığın alevlenmesine yol açar.

**DJ J@MeS** · 04-05-2007 08:20 PM

Ramazan'da bu önerilere kulak verin

Ramazan ayında sindirim problemleri yaşıyorsanız, organlarınızda yaşanan değişiklikleri bilmeniz ve önlem almanız gerekir
İftar ve sahurun tadına doyum olmuyor, ancak gün boyunca oruç sırasında vücutta yaşanan değişimler konusunda bilinçli ve dikkatli olmak gerekiyor. Üstelik sindirim sisteminde sorun yaşayanların bu noktada çok daha dikkatli olması şart' Acıbadem Hastanesi Bakırköy Gastroenteroloji Uzmanı Doç. Dr. Murat Saruç 'Sindirim sistemimizle ilgili nelere dikkat etmemiz gerektiğini bilmek, oruç tutarken aynı zamanda sağlığımızı korumamıza da yardımcı olacaktır'diyor.

REFLÜYE KARŞI
Yemek borusu: Son zamanlarda isminden çok fazla söz edilen reflü hastalığı, midedeki asit ve gıdaların yemek borusuna geri gelmesi ve burada tahrişe ve kişide göğüs arkasında yanma gibi şikayetlere neden olması şeklinde tanımlanıyor. Özellikle daha önceden reflü tanısı konulmuş olan hastaların, Ramazan ayı öncesi gastroenterologları ile görüşmeleri, yeni öneri ve ilaç değişikliklerini öğrenmeleri gerekiyor. Oruç tutarken iftarda yüksek kalorili ve yağlı yiyeceklerden kaçınmak, reflü olasılığını azaltan etmenlerden. Sahurda hafif yiyecekler yemek ve yemek yedikten sonra hemen yatmamak gece reflülerini engelleyecektir.

MİDE YANMASI
Mide: Mide şikayetleri olanların, daha önce mide ülseri veya kanaması geçirmiş olan kişiler oruç tutmaya başlamadan önce mutlaka bir gastroenterolog ile görüşmelerinde yarar var. Kontrollerin yapılmadığı durumlarda oruç tutulması ciddi mide ve on iki parmak barsağı kanamalarına neden olabilir.

KARACİĞERE DİKKAT
Karaciğer: Ramazan ayı süresince uzun süre aç kalınmasına rağmen iftar ve sahurda yenilen yüksek kalorili hamur işleri ve tatlılar nedeniyle kilolar alınıyor. Bu kısa süre içinde vücut ağırlığında ortaya çıkan bu artış karaciğerde yağlanmaya yol açıyor. Doç. Dr. Saruç, 'Yüksek karbonhidratlı beslenme insülin kan seviyemizi yükseltmekte bu da karaciğerde daha kolay yağ birikime neden olmaktadır. Özellikle kronik karaciğer hastalığı (hepatit) olan kişiler oruç tutmaya başlamadan önce doktorlarına kontrol olmalı ve gerekli önerileri almalıdır' diyor.

AĞRI VARSA
Safra kesesi: İftarda yenilen çok miktardaki besinden sonra şiddetli karın ağrıları ve akut kolesistit denilen safra kesesi iltihapları ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda zaman kaybetmeden doktora başvurulmalıdır.'

DOKTORA SORUN
Pankreas: Kronik pankreatit, geçirilmiş akut pankreatit gibi pankreas hastalığı bulunan kişilerin oruç tutmadan önce mutlaka doktorlarından onay almalarında fayda var.

Normal Mod \| Çizgisel Mod //Ramazan//
Yazar	Mesaj