Doğu Yörelerinin Atasözleri
Erkeğin kötüsü vatan (sıla) deyin ağlar. Arvdın kötüsü keten deyin ağlar.
Git gel Kesin'e, Oyna davul sesine.
Öksüz kız şekkeyi neylesin.
Ver Allahıın verdiğine, vur Allah'ın vurduğuna.
El dutanın elini Allah dutar.
Döğme gapımı zumzuhnan, döğerler gapını tohmahnan.
Çıra dibine şöle vermez.
Boş gezmedense beleş çalışmak eyidir.
Her deli üstünü yırtmaz.
Yatan itin guyruğuna basılmaz.
Ne gorsan gazanına o gelir gaşşığına.
Öksüz gülsün de, ya kim ağlasın.
Beg nazarı, Hak nazarı.
Atın ardında, kadının önünde gitme.
Bulut gitti Van'a, kalkın girin divana; bulut gitti Muş'a, kalkın gidin işe.
Bitlis kışına, Asker'in işine akıl ermez.
Dağdaki gelir, bağdağını sürer.
Aç kurt dağa varmış, çıkamamış, demişler: "Ne kadar toktur."
Örtik kapi selamet, açoh kapi melamet.
Kalkanın yerini, ölenin avradini alurlar.
Koyun kuzusuna basmaz.
Boş ite menzil olmaz, gezer İrani, Turani.
Taş degene bellidir.
Beş paran varsa, beş düğüm vur.
Çürük merdivenle dama çıkılmaz.
Kohmiş ete sinek çoh konar.
Ne doğrasan aşan, o gelir karşan.
Öğidi ver alana, kulağında kalana.
Taşhınlıhın soni şaşhınlıh.
Dert vardır gelir geçer, dert vardır deler geçer.
Ersiz avrat, yularsız at.
Her kazılan yerden su çıkmaz.
Yağ acı olunca pilav da acı olur.
Tuzın azi da bir çohi da.
Sayılı goyunu gurt yemez.
El elin eşeğinin yırlaya yırlaya, kendi eşeğini terleye terleye arar.
Hastayım deme, can duyar; satayım deme el duyar.
Mazarrettir, mazarrett, mazarrat: Kocakarı, tuzlu peynir, kokmuş et.
Menfaattir, menfaattir, menfaat: Taze kuzu. Gürcü kızı. semiz et.
Gelin ağzı tutulur, elin ağzı tutulmaz.
Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
Sakla samanı gelir zamanı; sakladım samanı yaptım hani.
Az yiyen kazı; çok yiyen kuzu olur.
Üflemekle hamam ısınmaz.
Eceli dolan yılan, yol üstünde yatar.
Evi yapan da anne, yıkan da anne
Dibini bilmediğin kuyuya inme.
Canı sopa isteyen keçi, gider gelir çobanın değneğine sürtünür.
Oğlanı doğuran ana sevinmesin de, ekmeğini yiyen sevinsin.
Boğaz dediğin kırk kertiktir.
Her kuş zürbesiyle (sürüsüyle) uçar.
Yalanın dibi deliktir.
Yüz güzelliği evden hamama, huy güzelliği Erzurum'dan Şam'a.
Atımı beğenmeyenin eşeği olsa, bana kel diyenin perçemi olsa.
İt iti yer kemiğini yabana atmaz.
Ayran bulamaz aşına, sohmalar sohar başına.
Gahvelerim bişdi gel, cezvelerim daşdı gel. İyi günüm dostları, kötü günüm
geçdi gel.
Gelin bulduğuni işler, gaynana da çilliğini dişler.
Kedi ete gavuşamayınca "püf ne kötü gohir" der.
Kestane gabuğundan çıhmış, gabuğuna tükürir.
Ne doğrarsın, ne basarsın, bir kepçe vurmada küsersin.
Oyun bilmeyen gız demiş; Yerim daraşıh.
Güzele gazan parası da yakışır.
Çarşıda mum pahalı, körün neyine.
Kapıyı kırarsan odun çok olur.
Üzümün iyisi dene, karının iyisi nene olur.
Ölmüş koyun kurttan korkmaz.
Körden gözlüğ, topaldan ayaklı, deliden deli (doğar).
Yanık yerin otu tez biter.
Dişi kuş yuvasına dolaşır.
Toku gönülleme zor olur.
Antepli'nin ikisi bir yere çok, birisi az.
Oğlan doğurdum oydu beni, kız doğurdum soydu beni.
El pislenmeden, ağız şekerlenmez.
Her gördüğün buluttan yağmur yağmaz.
Bağdaki bağdan, sürüdeki sürüden yer.
Çömleği yapan kulpunu da takar.
Eşekten eşek, çamura bir kere çöker.
Sığırtmaçların karı eşeğe binmesidir.
Tavuk yumurtlar, horoz zora düşer.
Kuru sofraya molla dua okumaz.
Ersiz avrat, yularsız at.
Koyunu olmayanın bıçağı keskin olur.
Erkek kuşun yuvası olmaz.
Eşeğin yükü ağır olmazsa ağır gider.
Tilkinin adı çıkmış, tavşan dünyayı yıkmış.
Başsız turna yol almaz.
Tazıdan hizdik olmasa, tilki bacada yavrulamaz.
Ayı meşeden küsüp, meşenin haberi yoktu.
Saman pazarında mücevherin kıymeti olmaz.
Ağaca dayanma bükülür, suya güvenme dökülür.
Ben ararım yavrumu, yavrum arar yavrusunu.
Gahaceen yere oturma.
Minnetbeg'in konağında ad da doyar, it de doyar.
Veresiye dediler alasım geldi, istemeğe geldiler ölesim geldi.
Yel değmedik dal olmaz.
Yersen şanın artar, yemezsen malın artar.
Başa yukarı su akmaz.
Eğri ağaca yer bulunmaz.
Er ekme don alır, geç kalma yer kurur.
İte "hoş" dersen, o da "hav" der.
Kurt keçinin iyisini seçer.
Ağlayanın malı gülene hayır etmez
Al görgülünün kızını iş tutsun ığranı ığranı,al görgüsüzün kızını iş tutsun
kığranı kığranı
Analı oğlak yarda,anasız oğlak yerde oynar
Anam ağlar benim için,ben ağlarım yavrum için
Anandan önce ahıra girme
Anasını seven danasını da sever
Aptal ata binince ağ (ağa) oldum sanırım şalgam aşa girince yağ oldum sanır
Arda kalan derde kalır
At ver dost ol kız ver düşman ol
Avradı olmayanın aklı olmaz
Avrat var zavranı zort (savurgan) avrat var çelebi zürt (pasaklı) avrat var
hazreti mülk (erdemli)
Bağ babadan zeytin dededen kalmalı
Batman çakıla karıştı
Bekara avrat dövmesi kolay gelir
Beleş sirke baldan tatlı olur
Ben kapalı bir kutuyum açarsan pis, açmazsan mis kokarım
Ben yanarım yavruma yavrum yanar yavrusuna
Bıçağını kavga mahallesine verme
Bir kişi taşamazsa sembil sen onu sen (aşağılık) bil
Bir külek bal, anası akıllı kızını al
Bok al bok sat bok oğlu boka muhtaç olmaz
Boş gezen ayağa bok bulaşır
Boya bosa değil huya husa bak
Çamın közü yalancının sözü olmaz
El eliyle yılan tut
Elden gelen öğün olmaz,olsa da karın doyurmaz
Eline,diline,beline mukayyet ol
Elini her deliğe sokma ya yılan çıkar yada akrep
Emanet hayvanın paldımı yokuşta kırılır
Erkek sel, kadın göl
Esnafın avradı kuşluğa kadar aç kalır
Eşşek çamura çökünce sahibimden yiğidi olmaz
Evinde yok bulgur aşı,kendi gezer bölük başı
Hasta ol benim için, ölürüm senin için
Herkes gidişen(kaşınan)yerini kaşır
Hırsız evde ise bulması zor olur
İnsanı gözünden hayvanı bozundan tanırlar
İnsanı sözünden hayvanı boynuzundan tutarlar
ite biner,göçten geri kalmaz
Kalırsan el,ölürsen yer beğensin
Kancık yalanmayınca köpek dolanmaz
Kaynana kaynar kazanKimseye borç eyleme yavan ye aşın,dilin rahat
durursa rahattır başın
Kız anadan beller sofra yazmayı,döl babadan beller sokak gezmeyi
Kız olsun baldırı düz olsun. hem de ucuz olsun
Komşu komşunun külüne muhtaçtır
Gurkun cücüğü güzün sayılır
Malın iyisi gözünden,insanın iyisi sözünden belli olur
Ne oldum değil,ne olacağım de
Ne umarsın bacından bacın ölüyor acından
Nefesin varsa borazan başı ol
Oduncunun gözü omçada,dilencisin gözü çomçada
Oğlunu dövmeyen özünü,kızını dövmeyen dizini döver
Oklavadan saca varda baklavalık açılmak senin olsun
Oynaşa güvenen ersiz kalır
Ölürsem anam ağlar gerisi yalan ağlar
Ölüsü olan bir gün ağlar delisi olan her gün ağlar
Sarı postalım sağ olsun,bulunmayan yar olsun
Seni kayıran da bir, çekip budunu koparanda bir
Söyleme sırrını dostuna,oda söyler dostuna
Şalgamın sıkından seyreği iyi olur
Taht değişmekle baht değişmez
Tanırsan ilahı,bulursun ferahı
Taş yitti çunuru başına kaldır
Terazi var tartı var her şeyin bir zamanı var
Tırnağın varsa başını kaşı
Varlık seviştirir yokluk dövüştürür
Yaş kesenle, baş kesen iflah olmaz
Yiğidin sözü demirin kertiği
Yiğit kızdan kıymetli gerek
Yıkmak kolay yapmak zor
Yüzü güzele doyulmuş, huyu güzele doyulmamış
Ağzı açığın malını gözü açık yer.
Diş kiri karın doyurmaz.
Eğriyi dövmeyince, doğru bulunmaz.
Enişte gölgesi, geven gölgesi.
İçer'si meni yahar, dışar'sı eli.
Eyağıme yer edem, gör başan neler edem.
İt demirci tükenindan ne aparır?
Atamın tenceresinden bizim tavamız yahşidir.
Üşşahsız ev barsız ağace benzer.
Et görmemiş ciğere bayılır.
Su dize çıksa turnaya ne.
Her kişi işi yapmaz, er kişi yapar.
Ana olmak kolaydır ama, analık etmek zordur.
Can sefadan da usanır, cefadan da.
El kızı elde bulunur, ana-baba nerde bulunur.
Evinde yok bir tas katık, çalımından ocağı batık.
Sineğin balı olmaz, tembelin malı olmaz.
Yangın dediğin, çıngıdan olur.
Her adam bir olmaz.
Her çiçek gül olmaz.
Seğirten atın başına vurulmaz.
Dilin dikeni olmaz, itin dayısı olmas.
Kurt, koyunun pahalı olduğunu bilmez.
Ölüler de zanneder ki, diriler her gün helva yer.
Ana analık olursa, baba da babalık olur.
Elini ne aç, ne de yum.
Dertli söylegen olur, aşık yırlagan olur.
Baba düşmanı, oğul dostu olmaz.
Elinde bergüzarın var, buyur yukarı derler: Elinde bergüzarın yok, ağa
yatmış uyur.. derler.
Elma dalda durunca, herkes taşını atar.
Ne ağlı ol ki atsınlar seni, ne şeker ol ki yutsunlar seni.
Arkası yara olan ayvan, karganın nerden geldiğini bilir.
Deve geldi Maraş'tan, iyilik hoştur iki baştan.
Gübreli yerin gömeci çok olur.
Kalburcu kızı hatun olmaz, dilenmeyince karnı doymaz.
Kazan düşmese kankılmaz.
Gençlik bir uçar kuştur; ihtiyarlık bir neçar iştir.
Evde gözim oyarsan, el evinde tez doyarsan..
Kırh inni töksey bi çuvaldız olmaz.
Terezinin tuhti var, her şeyin bi vahtı var.
Desem söz omur, demezsem içimde köz olur.
Baş kesen, taş kesen, yaş kesen iflah olmaz.
Kork ondan, korkmaz Allah'tan.
Et giren eve dert girmez.
Şığı şığ eden mürididir.
Fukara acanda, bayram çeşidi aklına gelir.
Akıl toprak değil, herks başına savura.
Nasihat, yarım saat.
Allah ağız verende aş vermez, aş verende ağız (kaşık) vermez.
Aç it fırına bakmakla doymaz.
İmza Bilmiyorum.Parnak Basam Olurmu Abi :)
|
![[Resim: galeriemembrelionimg972dl7.jpg]](http://img181.imageshack.us/img181/9416/galeriemembrelionimg972dl7.jpg)